Thể hình bóng đá Việt Nam không thể bì được với thế giới.

Các lò đào tạo danh tiếng của châu Âu là Ajax Amsterdam và La Masia (Barcelona) không chú trọng phát triển các cầu thủ vạm vỡ nhưng họ cũng không bỏ qua khâu xây dựng nền tảng thể hình thể lực cho cầu thủ.Người Hà Lan nhận thức được rằng, để đào tạo ra một cầu thủ chuyên nghiệp, họ phải đào tạo được một VĐV giỏi. Họ tập trung phát triển tinh thần đồng đội và sức bền cầu thủ từ tuổi nhỏ bởi cho rằng phát triển khi lên đội 1 là quá muộn.Kết quả là những học viên ở Ajax không chỉ học bóng đá mà còn các môn khác: judo, thể dục dụng cụ, bóng rổ… Những bài tập này chiếm 45% thời lượng tập luyện trước tuổi 12. Từ 15 đến 18 tuổi, 35% thời lượng tập luyện vẫn dành cho các môn thể thao khác để xây dựng thể lực, các kĩ năng như giữ thăng bằng.

Tôn chỉ của học viện La Masia là “tầm vóc không quan trọng”. La Masia đòi hỏi các cầu thủ trẻ có khả năng xử lý bóng nhạy cảm bẩm sinh. Trước tuổi 18, cầu thủ tại La Masia được tăng tối đa thời gian tiếp xúc bóng, đẩy nhanh tốc độ tư duy trong xử lý bóng. La Masia xây dựng nền tảng thể lực cho các cầu thủ thông qua các bài tập với bóng.Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí World Soccer vào năm 2013, Lionel Messi thẳng thắn nói rằng anh tập thể hình chỉ để cải thiện những nhược điểm của mình, chống chấn thương, và “tôi không thể dành cả đời trong phòng tập”.

Quan điểm có vẻ thực dụng này hóa ra lại rất phổ biến trong thế giới bóng đá. HLV Louis van Gaal đã yêu cầu bộ đôi James Wilson và Angel Di Maria tăng cường tập thể hình sau khi dính các chấn thương trong mùa đầu tiên tại Premier League. Mesut Oezil, Adnan Januzaj, Paul Pogba cũng lao vào tập thể hình điên cuồng sau khi tiếp xúc với bóng đá Anh; Danny Welbeck cải thiện khả năng dứt điểm bằng cách tập lực sút cho đôi chân.Nghĩa là không phải cứ bụng 6 múi, ngực rắn chắc, cơ bắp cuồn cuộn mới là một cầu thủ bóng đá lý tưởng. Cầu thủ chuyên nghiệp phải đáp ứng được lượng vận động suốt trận, đủ cơ bắp để không ngán ngại các pha tranh chấp tay đôi.

Xét về bóng đá Việt Nam, rõ ráng tất cả các lứa cầu thủ chuyên nghiệp của chúng ta đang có vẫn chưa đáp ứng đầy đủ về nhu cầu thể lực lẫn thể hình. Nói chi xa, sau trận thua 0-7 trước U19 Nhật Bản ở giải giao hữu tại TP.HCM, các tuyển thủ U19 Việt Nam “ngã ngửa” khi bác sĩ Toshiaki Izawa của đối thủ tiết lộ: “cầu thủ Nhật Bản di chuyển trung bình từ 11-12 km mỗi trận”.

Quãng đường này thậm chí ấn tượng hơn những tuyển thủ dự World Cup 2014, như 9,4 km/trận của Cristiano Ronaldo hay 8 km/trận của Lionel Messi. Cựu trưởng giải V-League Tanaka Koji từng tiết lộ, quãng đường di chuyển trung bình của một cầu thủ Việt Nam tại V-League 2014 là 5,8 km/trận. 

Khoảng tháng 9/2014, một vài tờ báo mạng viết khá lạ lùng rằng lứa U19 khiến khán giả “mãn nhãn” khi khoe body “hoàn hảo”.Nếu dựa trên công thức tính của các chuyên gia thể lực bóng đá châu Âu, mức cân nặng khoảng 61kg của lứa U19 thời điểm đó vẫn còn… chưa đủ để thi đấu chuyên nghiệp. Với chiều cao 1m68, bắt buột phải nặng tối thiểu 62,8 kg.Tất nhiên, áp đặt tiêu chuẩn châu Âu vào cầu thủ Việt là hơi “quá đáng”; nhưng nếu bóng đá Việt Nam đã dám nói đến “vươn ra châu lục” và “xuất khẩu cầu thủ” thì không thể trốn tránh vấn đề này.

Minh chứng là bài học của tiền vệ Phạm Thành Lương. Từ khi trình làng ở giải U21 quốc tế báo Thanh Niên năm 2005 đến khi nhận Quả bóng vàng 2015, Lương “dị” không vạm vỡ lên là mấy, và vẫn khổ sở trong các pha tranh chấp với ngay các đối thủ Malaysia hay Thái Lan. Đến giờ, “tầm” của tiền vệ này vẫn là V-League mà không thể phát triển cao hơn.

Cầu thủ Việt Nam có thể giống Lionel Messi là không hâm mộ môn tập thể hình, nhưng mấy ai được chăm sóc từng li từng tí như Messi, có tài năng như Messi, hoặc thậm chí, có ý thức rèn luyện chăm chỉ như… Danny Welbeck?